132020Apr

Πόσο θα μας στοιχήσει η αποχή από την προπόνηση;

Το τελευταίο καιρό βλέπουμε να συζητάνε σε παγκόσμιο επίπεδο πότε θα μπορούν να ξεκινήσουν οι αγώνες σε πρωταθλήματα μετά από την πανδημία του COVID-19. Η FIFA υποστηρίζει ότι τα πρωταθλήματα πρέπει να ξεκινήσουν. Αλλά δυστυχώς εγείρονται διάφορα ερωτήματα γύρω από αυτήν την απόφαση σχετικά με το εάν η επανεκκίνηση των πρωταθλημάτων είναι εφικτή. Υπάρχει προβληματισμός στο εάν υπάρχει χρόνος οι ομάδες υψηλού επιπέδου (Premier league, Serie A, La Liga) να επανέλθουν στο ίδιο υψηλό επίπεδο μετά από τέτοια μεγάλη αποχή.

Ατομικά προγράμματα προπόνησης έχουν δοθεί στους αθλητές με σκοπό να μην χαθεί η φυσική τους κατάσταση. Πιο κάτω θα αναλύσουμε γιατί ακόμη και αυτά δεν είναι αρκετά για την επιστροφή στα γήπεδα, πράγμα για το οποίο χρειάζεται η βοήθεια γυμναστή.

Η μεγάλη αποχή από τα γήπεδα και το μεγάλο χρονικό διάστημα το οποίο χρειάζεται ένας αθλητής αυτό το διάστημα να παραμείνει στο σπίτι έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του βάρους του. Το ίδιο φαινόμενο (μερική αύξηση σωματικού βάρους) παρατηρείται και κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών λόγω αλλαγών στις διατροφικές συνήθειες των αθλητών.

Ακόμη μία επίπτωση της μεγάλης αυτής παύσης είναι η μείωση στην καρδιοαναπνευστική λειτουργία. Μετά από μια εβδομάδα αποχής η καρδιοαναπνευστική λειτουργία σε ένα αθλητή παρουσιάζει μείωση. Αν και η επίπτωση σε αθλητές υψηλού επιπέδου δεν είναι μεγάλη μπορεί να επηρεάσει την απόδοση τους.

Ως αεροβική ικανότητα ορίζεται η ικανότητα του σώματος να μεταφέρει και να αξιοποιεί το οξυγόνο από το αίμα στους μυς. Το μέτρο αυτό, γνωστό και ως VO2 max, αρχίζει να μειώνεται μετά από μία έως δύο εβδομάδες αδράνειας. Η λειτουργική ικανότητα της καρδιάς μειώνεται επίσης. Μετά από 3-4 εβδομάδες ανάπαυσης στο κρεβάτι, ο σφυγμός ηρεμίας αυξάνεται κατά 4 με 15 χτύπους και ο όγκος του αίματος μειώνεται κατά 5% σε 24 ώρες και κατά 20% σε 2 εβδομάδες. Ένας αρχάριος ο οποίος ξεκίνησε πρόσφατα να γυμνάζεται (λιγότερο από έξι μήνες) θα χάσει τη φυσική του κατάσταση γρηγορότερα από κάποιον που γυμνάζεται ένα χρόνο ή περισσότερο. Ο γυμνασμένος μπορεί να χάσει περίπου το 40% της αεροβικής του ικανότητας, αλλά το VO2 max του, θα είναι υψηλότερο από κάποιον που δεν έχει γυμναστεί ποτέ.

Επιπτώσεις παρατηρούνται επίσης και στην ευλυγισία. Το πλεονέκτημα ευλυγισίας που έχουν οι αθλητές μειώνεται σημαντικά με αποτέλεσμα να παρατηρείται μειωμένο εύρος κίνησης στις αρθρώσεις τους.

Η δύναμη του σώματος με το πέρας τον δυο πρώτων εβδομάδων αποχής από την άσκηση επίσης   μειώνεται. Όταν οι αθλητές σταματήσουν τις ασκήσεις ενδυνάμωσης, τις πρώτες μέρες συμβαίνουν κάποιες αλλαγές στους μύες. Όταν αυτοί δεν δέχονται την συνηθισμένη πρόκληση (μέσω ασκήσεων), ξεκινά η απώλεια πρωτεΐνης, η οποία απορροφάτε από την κυκλοφορία του αίματος και απορρίπτεται στα ούρα. Μικρή αλλά ουσιαστική απώλεια μυϊκής πρωτεΐνης αρχίζει να παρατηρείται τις πρώτες 72 ώρες. Αξιοσημείωτες αλλαγές συμβαίνουν μετά από δύο με τρείς εβδομάδες αποχής από την προπόνηση αλλά η απώλεια δύναμης τείνει να είναι πιο αργή σε αθλητές υψηλού επιπέδου σε σχέση με τους αρχάριους. Η ισχύς εκφράζει το ρυθμό παραγωγής έργου. Στη γυμναστική αυτό σημαίνει ότι πέρα από τη δύναμη, μετράει και ο παράγοντας του χρόνου. Ένα παράδειγμα είναι πόσο γρήγορα μπορεί κάποιος να σηκώσει ένα βάρος σε συγκεκριμένο χρόνο ή πόσο γρήγορα μπορεί να διανύσει μία απόσταση. Σε ένα αθλητή με μεγάλη αποχή από την προπόνηση αυτά μειώνονται σημαντικά με άμεσο αντίκτυπο στην απόδοση και την αντίδραση των αθλητών.

Σύμφωνα με τα πιο πάνω, αν δεν δοθεί χρόνος για σωστή προετοιμασία η φυσική κατάσταση των αθλητών δεν θα επανέλθει, και η ένταξη σε άμεσα υψηλούς ρυθμούς προπόνησης θα έχει ως συνέπεια την παρουσία καθημερινών και πιθανών σοβαρών τραυματισμών.

Για κάθε εβδομάδα αποχής χρειάζονται τρείς εβδομάδες άσκησης. Μετά από μια περίοδο ξεκούρασης, το νευρικό σύστημα έχει χάσει την ικανότητα ενεργοποίησης στα ερεθίσματα που επέτρεπαν στον αθλητή να αθλείται σε υψηλό βαθμό. Με την επιστροφή στην προπόνηση οι αθλητές θα χρειαστεί να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια για να ανταπεξέλθουν και το σώμα θα απαιτεί περισσότερη ξεκούραση καθώς και μέρες για να ανακάμψει. Ένας ερασιτέχνης αθλητής ο οποίος σταμάτησε να αθλείτε αυτό το διάστημα λόγω της πανδημίας θα πρέπει να ξεκινήσει από το μηδέν. Ένας αθλητής υψηλού επιπέδου – επαγγελματίας θα χρειαστεί περίπου 6 – 8 εβδομάδες για να φθάσει το επίπεδο το οποίο ήταν.

Κλείνοντας, σαν Αθλητικός Φυσικοθεραπευτής που ασχολείται ενεργά με τον χώρο του αθλητισμού παρατηρώ ότι τα χρονοδιαγράμματα που δίνονται από τις ομοσπονδίες ποδοσφαίρου για να ολοκληρώσουν τα πρωταθλήματα θέτουν τους αθλητές σε αυξημένο κίνδυνο τραυματισμών. Ο χρόνος προετοιμασίας που θα έχουν στην διάθεση τους οι ομάδες για σχεδιασμό προγράμματος φυσικής κατάστασης και ενδυνάμωσης θα είναι περιορισμένος. Γνωρίζουμε ότι δεν είναι εφικτό να είναι έτοιμη καμία ομάδα σε μικρό χρονικό διάστημα και αν αυτό επιτευχθεί δεν θα φθάσει στο ίδιο επίπεδο το οποίο είχαν πριν την παύση των πρωταθλημάτων. Έτσι είναι ξεκάθαρο ότι η ατομική προπόνηση στο σπίτι ή το τρέξιμο γύρω στο τετράγωνο δεν μπορεί να φτάσει τις εντάσεις τις οποίες αντιμετωπίζει ο αθλητής κατά την διάρκεια της καθημερινής του προπόνησης στο γήπεδο με την ομάδα. Για τους πιο πάνω λόγους η έναρξη των πρωταθλημάτων απαιτεί χρόνο για την προετοιμασία και προστασία των αθλητών.


Ευαγόρας Μ. Δαμιανού

Πτυχιούχος Φυσικοθεραπευτής




Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *